Trong khuôn khổ nhiệm vụ khoa học và công nghệ năm 2025 của Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, đề tài “Chính sách tín dụng cho Hợp tác xã nông nghiệp: hiện trạng và giải pháp” do TS. Phạm Hải Vũ - Giảng viên Khoa Kinh tế Chính trị chủ trì đã có các hoạt động triển khai nghiên cứu, tọa đàm trao đổi nhằm xây dựng cơ sở khoa học cho đề tài và dưới đây là một số đóng góp thực tiễn thiết thực.

Tọa đàm trình bày các tham luận của đề tài: Chính sách tín dụng cho Hợp tác xã nông nghiệp: hiện trạng và giải pháp

Một trong những hoạt động nổi bật là tọa đàm diễn ra vào ngày 8/10/2025 tại Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Đây là dịp để các nhóm nghiên cứu, chuyên gia và các bên liên quan trao đổi, phân tích vai trò, tiềm năng cũng như những điểm nghẽn chính sách ảnh hưởng đến hoạt động vay vốn của các hợp tác xã nông nghiệp. 

Báo cáo kết quả đề tài “Chính sách tín dụng cho Hợp tác xã nông nghiệp: hiện trạng và giải pháp”

Tọa đàm có sự tham gia của 3 diễn giả khách mời uy tín: TS. Hoàng Vũ Quang - Phó Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược Nông nghiệp và Môi trường; TS. Nguyễn Xuân Định - Trưởng phòng Kinh tế Hợp tác - Bộ Nông nghiệp và Môi trường; TS. Nguyễn Thị Tuyết Minh - Đại diện Liên đoàn Hợp tác xã Raiffeisen Cộng hoà Liên bang Đức tại Việt Nam.

3 diễn giả khách mời tham dự buổi tọa đàm

Trong phiên thảo luận mở, các diễn giả cùng giảng viên - nhà nghiên cứu Khoa Kinh tế Chính trị cùng những người quan tâm tại các trường Đại học và Viện nghiên cứu khác tham gia tọa đàm đã có nhiều cơ hội đặt câu hỏi, bình luận và chia sẻ góc nhìn của mình về chủ đề.

Các ý kiến từ chuyên gia và những người tham dự đều thống nhất rằng mặc dù kinh tế tư nhân là trụ cột của nền kinh tế, khu vực kinh tế tập thể vẫn đóng một vai trò quan trọng không thể thay thế đối với khu vực nông nghiệp. Hợp tác xã vẫn là lựa chọn của rất nhiều nông dân, và mô hình này cũng có nhiều ưu việt như cung cấp các dịch vụ với chi phí thấp cho nông dân, liên kết nông dân để có một vị thế tốt trên thị trường. Ngay cả tại các nước phát triển như Pháp, Đức, Mỹ hay Nhật Bản, hợp tác xã vẫn hoạt động tốt và nhận được sự hỗ trợ lớn từ nhà nước.

PGS.TS. Phạm Thị Hồng Điệp - Phó Trưởng Khoa Kinh tế Chính trị, Chủ nhiệm Bộ môn Quản lý Kinh tế UEB phát biểu tại tọa đàm

Mặc dù các hợp tác xã nông nghiệp gặp rất nhiều khó khăn trong tiếp cận tín dụng, dư nợ tín dụng của các hợp tác xã nông nghiệp trong cả năm 2024 chỉ đạt 152 tỷ đồng trên tổng 6200 tỷ đồng của các HTX. Con số 6200 tỷ đồng chiếm chưa tới 1/1000 dư nợ tín dụng của các doanh nghiệp tư nhân. Điều này cho thấy sự mong manh tín dụng của Hợp tác xã nông nghiệp vào hiện tại.

Theo các chuyên gia, bốn nguyên nhân giải thích việc này. Thứ nhất là, các hợp tác xã nông nghiệp có năng lực quản trị còn thấp, và ở góc độ tài chính chưa đủ minh bạch để tạo niềm tin cho người cho vay tiền. Thứ hai, các hợp tác xã có rất ít tài sản chung có giá trị, do đó không có tài sản thế chấp để vay được tiền. Thứ ba, họ không có kế hoạch kinh doanh rõ ràng, dẫn tới sự hồ nghi của tổ chức cấp tín dụng. Cuối cùng, các hợp tác xã không được tiếp cận thông tin về các kênh tín dụng chính thống một cách dễ hiểu, ngược lại đi vay tín dụng đen lại rất dễ dàng. Những vấn đề này làm việc tiếp cận tín dụng của HTX nông nghiệp hạn chế, trong khi lại tiềm ẩn những rủi ro vô cùng lớn như rơi vào bẫy tín dụng.

Từ tọa đàm, các chuyên gia đề xuất các giải pháp chính sách: nâng cao năng lực tín dụng cho các cán bộ HTX thông qua đào tạo ; hỗ trợ để thành viên HTX tăng tài sản chung của HTX, cho phép biến chúng thành tài sản bảo đảm khi đi vay ; xây dựng các kế hoạch kinh doanh và tài liệu tài chính minh bạch để tăng lòng tin cho tổ chức tín dụng ; tăng cường các kênh thông tin để giúp HTX dễ tiếp cận với tín dụng hơn. Những kết quả này là nguồn tham khảo quan trọng để nhóm nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện đề tài.

Một số giải pháp do nhóm nghiên cứu đề xuất

Trong giai đoạn tiếp theo, thành viên đề tài sẽ kết thúc khảo sát thực trạng, tham vấn chuyên gia trong nước và quốc tế để hoàn thiện báo cáo đề tài. Các hoạt động này không chỉ bảo đảm tiến độ và chất lượng nghiên cứu mà còn góp phần thiết thực vào việc xây dựng chính sách hỗ trợ HTX nông nghiệp ở Việt Nam.

Một số hình ảnh khác tại buổi tọa đàm