BÀI BÁO QUỐC TẾ

Sự phụ thuộc theo không gian - thời gian của tham nhũng: Nghiên cứu tại Việt Nam

Trường Đại học Kinh tế 16:19 09/08/2022

Để xem xét sự phụ thuộc theo không gian - thời gian của tham nhũng và điều tra các yếu tố bên ngoài không gian đối với mức độ tham nhũng ở các khu vực trong một quốc gia, nghiên cứu của nhóm tác giả Đặng Trung Chính và Lê Quang Cảnh với tiêu đề “Spatio-Temporal Dependence of Corruption in Vietnam”, đăng trên tạp chí Applied Spatial Analysis and Policy (2022) đã chỉ ra mô hình không gian - thời gian hiệu quả hơn so với các mô hình không gian thông thường trong việc ước tính mức độ tham nhũng. 

Mức độ tham nhũng là khác nhau giữa các quốc gia cũng như giữa các khu vực trong cùng một quốc gia, và chúng được tập hợp lại theo không gian và thời gian. Do đó, nghiên cứu sử dụng mô hình Dynamic Spatial Durbin Model (SDM động) để ước tính sự phụ thuộc theo không gian - thời gian của mức độ tham nhũng. Phương pháp này phân tích các yếu tố tác động chính về mức độ tham nhũng cấp tỉnh do ngoại tác không gian động mà các nghiên cứu trước đây chưa xem xét tới. Dữ liệu được trích xuất và tổng hợp từ cuộc điều tra Báo cáo chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và số liệu của Tổng cục Thống kê (GSO) cho 63 tỉnh ở Việt Nam trong giai đoạn 2006-2017. Kết quả thực nghiệm cho thấy mức độ tham nhũng của mỗi tỉnh chịu ảnh hưởng tích cực bởi sự phụ thuộc thời gian - thời gian của tham nhũng ở các tỉnh lân cận. Hơn nữa, sự phụ thuộc theo không gian - thời gian của mức độ tham nhũng giữa các địa phương cũng được giải thích bởi các yếu tố phi không gian, chẳng hạn như nhập cư, quản lý cấp tỉnh và chính sách, chứ không phải do phát triển kinh tế.

Một hạn chế có thể có của nghiên cứu này là khái niệm và nhận thức về tham nhũng của các đối tượng được khảo sát có thể không đồng nhất. Người trả lời từ các khu vực khác nhau có thể nhận thức khác nhau về tham nhũng do các chuẩn mực xã hội và khả năng chịu đựng tham nhũng của địa phương. Ngoài ra, việc tuyên truyền phòng, chống tham nhũng trên các phương tiện thông tin đại chúng có thể ảnh hưởng đến nhận thức của người được hỏi ngay cả khi các vụ việc tham nhũng không xảy ra ở cộng đồng địa phương. Nghiên cứu sâu hơn nên sử dụng thước đo tham nhũng được chuẩn hóa hơn khi người trả lời tiếp cận các dịch vụ hành chính công nhất định. Mặc dù nghiên cứu có một số hạn chế, nhưng kết quả có nhiều ý nghĩa lý thuyết và quản lý.

Từ góc độ lý thuyết, tham nhũng tập hợp theo không gian và thời gian, có nghĩa là mức độ tham nhũng của một khu vực bị ảnh hưởng bởi mức độ tham nhũng của khu vực cụ thể và mức độ tham nhũng của các khu vực lân cận theo thời gian, những ảnh hưởng đó là đồng thời. Các ước tính về tác động của tham nhũng nên sử dụng các mô hình phụ thuộc theo không gian - thời gian để tránh đánh giá thấp các tác động, thu nhận được các tác động trực tiếp và gián tiếp trong ngắn hạn của mức độ tham nhũng, đo lường các tác động phi không gian từ các khu vực lân cận và có được các ước tính không thiên vị. Kết quả cũng đề xuất hướng nghiên cứu sâu hơn nhằm điều tra tác động không gian - thời gian của các biến ngoại sinh của các khu vực lân cận trong cùng một quốc gia đến mức độ tham nhũng và sự phụ thuộc theo không gian - thời gian của tham nhũng một cách đồng thời. Mô hình lý thuyết được đề xuất có thể hỗ trợ để đo lường các tác động không gian - thời gian đối với mức độ tham nhũng, đồng thời cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho việc thiết kế chính sách chống tham nhũng.

Từ góc độ quản lý, các kết quả thực nghiệm có thể có một số ứng dụng. 

Đầu tiên, chính sách chống tham nhũng cần tính đến sự phụ thuộc theo thời gian của các mức độ tham nhũng. Từ khía cạnh không gian, kết quả cho thấy các biện pháp chống tham nhũng cần được áp dụng một cách kiên quyết ở trung tâm của các khu vực hứa hẹn sẽ có những tác động lan tỏa đáng kể. Nó có thể bao gồm các khu vực trong cùng quốc gia, chẳng hạn như thủ đô, hoặc các khu vực có vai trò kinh tế, chính trị, xã hội lớn. Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu cho thấy các biện pháp phòng chống tham nhũng nên tập trung vào các vụ án tham nhũng gần đây nhất vì chúng có tác động lan tỏa về không gian mạnh mẽ và thực chất. Theo kinh nghiệm, điều này đúng với các yếu tố ngoại tác liên quan đến việc khởi tố các vụ án tham nhũng khi nguồn lực hạn chế được phân bổ cho nỗ lực chống tham nhũng. 

Thứ hai, các chương trình chống tham nhũng không nên được thực hiện riêng lẻ ở một tỉnh riêng lẻ. Vì tham nhũng là một hiện tượng không gian - thời gian, tham nhũng của các tỉnh lân cận ảnh hưởng đến mức độ tham nhũng của địa phương. Cách tiếp cận địa phương để chống tham nhũng cần hướng tới phạm vi bao phủ rộng rãi hơn dựa trên các thể chế quốc gia. 

Thứ ba, chính sách chống tham nhũng cần tập trung vào cải cách thể chế để hạn chế tham nhũng tại mỗi khu vực trong một quốc gia. Cải thiện đồng thời tính minh bạch giữa các khu vực trong cùng một quốc gia và tính chủ động của lãnh đạo cấp tỉnh cho phép gián tiếp giảm mức độ tham nhũng của từng địa phương một cách hiệu quả hơn.

>> Về bài báo: https://link.springer.com/article/10.1007/s12061-022-09447-1 

Nhóm tác giả: 

  1. Đặng Trung Chính: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội
  2. Lê Quang Cảnh: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Trong đó, tác giả thuộc Trường ĐHKT - ĐHQGHN

ThS. Đặng Trung Chính hiện là giảng viên Bộ môn Kinh tế học, Khoa Kinh tế Phát triển, Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. 

Với thế mạnh về nghiên cứu định lượng, ThS. Đặng Trung Chính tập trung vào các vấn đề kinh tế vĩ mô bao gồm: Tăng trưởng kinh tế, tiêu thụ năng lượng, ô nhiễm môi trường và phát triển tài chính.

 

Vai trò của văn hóa trong quyết định ban hành đồng tiền điện tử của ngân hàng trung ương

Vai trò của văn hóa trong quyết định ban hành đồng tiền điện tử của ngân hàng trung ương

Đồng tiền điện tử của ngân hàng trung ương (Central Bank Digital Currency - CBDC) ngày càng trở nên phổ biến, nhưng sự hiểu biết về lý do tại sao các quốc ...

Chi tiết
Kiểm định tác động phi tuyến tính của nợ nước ngoài lên quá trình hội tụ kinh tế

Kiểm định tác động phi tuyến tính của nợ nước ngoài lên quá trình hội tụ kinh tế

Sử dụng dữ liệu từ 201 quốc gia giai đoạn 1990-2020, nghiên cứu “Examining the non-linear impact of external debt on economic convergence” của Lê Hồng ...

Chi tiết
Kiểm chứng hiệu ứng lan tỏa giữa biến động giá dầu, lợi nhuận thị trường chứng khoán và tâm lý nhà đầu tư: Bằng chứng thực nghiệm từ Việt Nam và Mỹ

Kiểm chứng hiệu ứng lan tỏa giữa biến động giá dầu, lợi nhuận thị trường chứng khoán và tâm lý nhà đầu tư: Bằng chứng thực nghiệm từ Việt Nam và Mỹ

Sử dụng dữ liệu từ thị trường Mỹ và Việt Nam giai đoạn 2010 - 2020, nghiên cứu “Dynamic spillovers between oil price, stock market, and investor sentiment: ...

Chi tiết
Nhận thức về việc loại bỏ lãng phí dịch vụ để hướng tới quản trị tinh gọn tại SMEs Việt Nam

Nhận thức về việc loại bỏ lãng phí dịch vụ để hướng tới quản trị tinh gọn tại SMEs Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, các doanh nghiệp tại Việt Nam đang phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt khi môi trường kinh doanh được rộng ...

Chi tiết
COVID-19 và các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng của người Việt Nam trong an toàn vệ sinh thực phẩm

COVID-19 và các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng của người Việt Nam trong an toàn vệ sinh thực phẩm

Hai năm trở lại đây, đại dịch COVID-19 đã gây ra nhiều khủng hoảng và biến động với nhiều người trên toàn thế giới. Theo ước tính của tổ chức Our World ...

Chi tiết
Các nhân tố tác động tới phát triển du lịch bền vững: Nghiên cứu tại tỉnh Quảng Ninh

Các nhân tố tác động tới phát triển du lịch bền vững: Nghiên cứu tại tỉnh Quảng Ninh

Du lịch đã và đang là ngành kinh tế có sự phát triển mạnh nhất trên thế giới với tiềm năng và những đóng góp to lớn trên nhiều phương diện. Du lịch tạo ...

Chi tiết
Determinants of Swidden communities’ land-use decision-making for different crops in Son La and Nghe An provinces, Vietnam

Determinants of Swidden communities’ land-use decision-making for different crops in Son La and Nghe An provinces, Vietnam

Xung đột lợi ích giữa bảo tồn rừng và sinh kế của các cộng đồng dân cư ở Việt Nam đã được công nhận rộng rãi bởi các nhà hoạch định chính sách và học giả. ...

Chi tiết
Vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu: Cách tiếp cận thực nghiệm

Vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu: Cách tiếp cận thực nghiệm

Sự tham gia của Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu đã tăng lên đáng kể trong những thập kỷ gần đây. Bài báo “Position of Vietnam in Global Value Chains: ...

Chi tiết
Luật kiểm soát súng đạn chặt chẽ hơn có làm giảm tỷ lệ cảnh sát bắn chết người ở Mỹ?

Luật kiểm soát súng đạn chặt chẽ hơn có làm giảm tỷ lệ cảnh sát bắn chết người ở Mỹ?

Trong số các nước công nghiệp phát triển, Mỹ nắm giữ hai kỷ lục có phần đáng tiếc: tỷ lệ cảnh sát bắn chết người cao nhất và tỷ lệ tử vong liên quan đến ...

Chi tiết