FDI giảm, vốn giải ngân tăng

TS. Phạm Hùng Tiến
Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục sụt giảm so với năm 2010. Ngược lại, vốn đăng ký bổ sung và vốn giải ngân lại tăng so với cùng kỳ. Các chuyên gia cho rằng, hai "mảng màu" đối nghịch ấy phần nào xua đi những lo lắng về triển vọng thu hút FDI của Việt Nam trong tương lai.


Vốn đăng ký mới: Thấp 

Theo số liệu mới nhất của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), thu hút FDI từ đầu năm đến 22-9-2011 đạt 9,9 tỷ USD, giảm 27,9% so với cùng kỳ năm 2010. Trong đó vốn đăng ký mới đạt 8,2 tỷ USD của 675 dự án được cấp phép mới (giảm 31,5% về vốn và giảm 29,6% về số dự án so với cùng kỳ năm trước), vốn đăng ký bổ sung 1,7 tỷ USD của 178 dự án được cấp phép từ các năm trước.

TS. Phạm Hùng Tiến, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đầu tư nước ngoài, Giảng viên Khoa Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế, Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN cho rằng, có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan khiến lượng vốn đăng ký FDI lần đầu giảm mạnh so với cùng kỳ.

TS Tiến cho rằng: Thứ nhất, những dự án FDI về bất động sản, về xây dựng khi đầu tư tại Việt Nam, có những dự án người ta huy động ngay vốn trong nước để triển khai dự án của họ. Tuy nhiên, năm nay Việt Nam đã thắt chặt tiền tệ, giảm đầu tư công... khiến vốn đối ứng của các đối tác Việt Nam giảm đi. Như vậy, vô hình trung chúng ta đã loại bớt được những nhà đầu tư có ý định lạm dụng vốn tại Việt Nam (ngầm huy động vốn trong nước) để hoạt động sản xuất kinh doanh, thay vì sử dụng nguồn vốn của họ (đưa từ nước ngoài vào như trong đăng ký).

Thứ hai, các doanh nghiệp FDI hiện nay vẫn định hướng phát triển theo mô hình xuất khẩu. Vì thế, doanh nghiệp FDI nào muốn mở rộng sản xuất kinh doanh cũng đều phải phụ thuộc vào nhu cầu của thị trường bên ngoài. Thế nhưng, hiện nay do tình hình kinh tế thế giới đang gặp khó khăn nên thị trường xuất khẩu cũng bị ảnh hưởng. Điều này tác động trở lại đến các nhà sản xuất, những nhà cung cấp hàng hoá xuất khẩu như Việt Nam.

“Ví dụ với mặt hàng dệt may, thị trường châu Âu chiếm từ 17 đến 19% sản lượng dệt may xuất khẩu Việt Nam. Nhưng hiện nay các nước châu Âu như Hy Lạp, Bồ Đào Nha… đang mắc vào nợ công. Vì vậy, Chính phủ ở các nước đó phải thực hiện các chính sách “thắt lưng buộc bụng”, khiến cho người tiêu dùng cũng bị ảnh hưởng. Khi có sự bất ổn kinh tế vĩ mô, người tiêu dùng ở nước đó lập tức phản ứng ngay, họ sẽ hạn chế tiêu dùng. Bình thường họ có thể mua 2 chiếc áo sơ mi, nhưng khi kinh tế gặp khó khăn họ chỉ mua 1 chiếc mà thôi”.

“Các thị trường truyền thống của chúng ta gặp khó khăn, điều đó là đúng nhưng chúng ta vẫn có thể thu hút đầu tư nước ngoài để cung cấp cho các thị trường mới như châu Phi, các nước châu Mỹ La tinh... Nếu chúng ta biết khai thác lợi thế của mình ở các nơi đó, thì dư địa hấp thụ vốn đầu tư nước ngoài rất lớn” - TS Tiến nói.

TS Tiến cho biết thêm, mới đây Chính phủ đã quyết định theo hướng chọn lọc những dự án đầu tư, kiên quyết loại bỏ những dự án tiêu tốn nhiều nhiên liệu. Điều này cũng khiến cho các nhà đầu tư nằm trong phạm vi đó từ bỏ ý định đầu tư tại Việt Nam, khiến lượng FDI đăng ký sụt giảm. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang phải cạnh tranh thu hút vốn FDI với những nước có lợi thế tương đương Việt Nam như Campuchia, Myanmar…

"Khi các nhà đầu tư thấy Việt Nam không còn nhiều lợi thế cho họ, nhất định họ sẽ chuyển hướng đầu tư sang nước khác có lợi hơn"- TS Tiến chia sẻ.

Vốn giải ngân: Khả quan

Trái ngược với sự sụt giảm của vốn đăng ký mới, vốn đăng ký bổ sung và tổng vốn giải ngân 9 tháng năm 2011 lại cho thấy nhiều điểm sáng. Nếu như 9 tháng năm 2010 có 153 dự án đăng ký tăng vốn đầu tư với tổng vốn tăng thêm là 783 triệu USD, thì 9 tháng năm 2011 vốn đăng ký bổ sung đạt 1,7 tỷ USD của 178 dự án được cấp phép từ các năm trước. Còn tổng vốn giải ngân 9 tháng năm 2011 tiếp tục tăng khoảng 1,9% (ước tính đạt 8,2 tỷ USD) so với cùng kỳ năm trước.

Đánh giá về điểm sáng này, TS Phạm Hùng Tiến cho rằng: Điều đáng mừng là dù vốn đăng ký lần đầu giảm nhưng vốn đăng ký tăng thêm lại trội hơn so với cùng kỳ năm 2010. Điều đó có nghĩa những doanh nghiệp đang đầu tư ở Việt Nam hài lòng và muốn mở rộng sản xuất kinh doanh ở Việt Nam. Chuyện họ mở rộng như vậy có mang lại những lợi ích thiết thực cho người lao động, hay đóng góp những lợi thế, chẳng hạn thu ngân sách cho Việt Nam, mức độ chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực như thế nào thì đó là câu chuyện dài chúng ta cần phải phân tích.

“Năm nay vốn thực hiện kỳ vọng đạt khoảng 10 tỷ USD. Đầu năm chúng tôi dự báo ít nhất phải bằng năm 2010 (đạt 11 tỷ USD), nhưng cho đến nay thì thấy rằng vốn thực hiện có thể không cao bằng năm ngoái” – ông Tiến dự báo.

Ngoài ra, theo các chuyên gia, khoảng cách giữa vốn đăng ký và vốn giải ngân còn rất lớn, có nghĩa Việt Nam chưa khai thác hết những gì các nhà đầu tư cam kết. Khi đã khai thác hết các dư địa đó, thì Việt Nam hãy nghĩ đến việc kêu gọi 15 tỉ USD hay 20 tỉ USD cho năm 2012 và năm 2013.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, trong các ngành kinh tế thu hút vốn đầu tư nước ngoài 9 tháng năm 2011, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo có số vốn đăng ký lớn nhất với 4,9 tỷ USD, bao gồm 3,8 tỷ USD vốn đăng ký mới và 1,1 tỷ USD vốn tăng thêm; ngành sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí đạt 2,5 tỷ USD vốn đăng ký mới; ngành xây dựng đạt 689,3 triệu USD, bao gồm 547,5 triệu USD vốn đăng ký mới và 141,8 triệu USD vốn tăng thêm.

Trong 9 tháng, cả nước có 44 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài được cấp phép mới, trong đó Hải Dương dẫn đầu về vốn đăng ký với 2,4 tỷ USD, tiếp đến là TP. Hồ Chí Minh 1,6 tỷ USD, Bà Rịa-Vũng Tàu 548 triệu USD, Hà Nội 451,4 triệu USD, Tây Ninh 436,4 triệu USD…



Lương Bằng (Báo Hải quan Online)

Tag:


Video
QC trái 1
Tuyển sinh các chương trình liên kết
Học tập và làm theo tấm gương HCM
Giới thiệu sách
Sinh viên viết
Thăm dò ý kiến
Bạn cần loại thông tin nào trên web này?

Đối tác
ĐH Uppsala Đại học Ngoại ngữ - ĐHQGHN Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư Nước ngoài Công ty CP XNK Bình Tây (BITEX) Công ty CP Đầu tư IMG Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) Ngân hàng TMCP Đầu tư và PTVN (BIDV) Tổng công ty TM Hà Nội (Hapro) Viện kế toán Công chứng Anh và xứ Wales
ĐH Benedictin
Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank)
Tổng công ty Hàng không Việt Nam
Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam
Tập đoàn Tân Á Đại Thành